Ticaret hukuku kapsamında hangi konular yer alır?
Bu hizmet; şirket kuruluşu ve ortaklık ilişkilerinden ticari alacak ve tazminat uyuşmazlıklarına kadar ticari hayattaki hukuki ihtiyaçları kapsar.
- Şirket kuruluşu ve şirket türünün seçimi
- Ortaklar arası uyuşmazlıklar, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma
- Ticari alacak ve tazminat davaları
- Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk
- Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve incelenmesi
Türk hukukunda hangi şirket türleri vardır?
Ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir; bunlardan kollektif ve komandit şirket şahıs şirketi, anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır.
Şirket türünün seçimi; ortakların sorumluluğunu, yönetim yapısını, pay devrinin kolaylığını ve vergisel sonuçları doğrudan etkiler (TTK m.124). Kuruluş aşamasında ortaklar arası ilişkilerin şirket sözleşmesinde açıkça düzenlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltır.
Hukuki dayanak: TTK m.124
Hangi davalar ticari dava sayılır?
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu’nda ve kanunda sayılan diğer düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan davalar ticari davadır.
İkinci gruptaki davalar uygulamada “mutlak ticari dava” olarak adlandırılır (TTK m.4). Ticari davalara, değer veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi bakar (TTK m.5).
Hukuki dayanak: TTK m.4, m.5
Ticari davalarda arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Arabulucu başvuruyu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A).
Hukuki dayanak: TTK m.5/A
Limited şirketten ortak ayrılabilir mi?
Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir; ayrıca her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.
Mahkeme dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına ya da davacı ortağın durumunu teminat altına alacak diğer önlemlere karar verebilir (TTK m.638).
Hukuki dayanak: TTK m.638
Ticari ilişkilerde hangi sözleşmeler önem taşır?
Pay devri, ortaklar arası sözleşme, tedarik, bayilik, distribütörlük ve gizlilik sözleşmeleri ticari ilişkilerin hukuki güvenliğini belirleyen başlıca sözleşmelerdir.
Ticari hükümler koyan kanunlarda öngörülen zamanaşımı süreleri, kanunda aksine düzenleme yoksa sözleşmeyle değiştirilemez (TTK m.6). Sözleşme hazırlama ve inceleme süreci için sözleşmeler hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Hukuki dayanak: TTK m.6
Süreç nasıl ilerler?
İhtiyaç analizi
Şirketin yapısı, ortaklık ilişkileri ve mevcut sözleşmeler incelenir.
Belgelerin değerlendirilmesi
Ana sözleşme, genel kurul / ortaklar kurulu kararları, faturalar ve yazışmalar gözden geçirilir.
Çözüm yolu
Müzakere, arabuluculuk, icra takibi veya dava seçenekleri karşılaştırılır.
Uygulama
Seçilen yol yürütülür; sözleşme veya belge taslakları hazırlanır.
Hukuki değerlendirme
Ticari uyuşmazlıklarda sözleşme hükümleri, ticari defter kayıtları ve yazışmalar belirleyicidir. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin doğru yürütülmesi hem süre hem maliyet bakımından önem taşır. Alacak tahsilinde icra takibi de dava yoluna alternatif olarak değerlendirilebilir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.4, m.5, m.5/A, m.6, m.124, m.638 (ticari dava, arabuluculuk, şirket türleri, ortaklıktan çıkma)
Madde metinleri tarihinde mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metin üzerinden kontrol edilmiştir. Mevzuat değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel metni ve somut durumunuzu bir avukatla değerlendiriniz.
Ticaret hukuku hakkında sık sorulan sorular
Tacir olmayan biri ticaret mahkemesinde yargılanabilir mi?
Evet. Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen hususlardan doğan davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır (TTK m.4) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Ticari alacak için dava açmadan önce ne yapılmalı?
Konusu bir miktar para olan ticari davalarda önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A). Alternatif olarak koşulları varsa icra takibi başlatılabilir.